Қазақстанның байланыс секторы қарқынды дамып келеді және ел экономикасы мен халықтың өмірін цифрландыруды уақтылы қамтамасыз етеді.
Халықаралық электрбайланыс одағының (ITU) деректеріне сәйкес, халық үшін мобильді интернеттің қолжетімділік деңгейі 99%-ға, тіркелген интернет 96%-ға бағаланады. Интернетке енудің жоғары деңгейінің арқасында елдегі цифрландыру шыңында және өмір сүру сапасын жақсартудың негізгі факторы болып табылады. Ағымдағы жылдың көктеміне қарай интернетке қол жеткізе алатын ұялы байланыс абоненттерінің саны 17,9 млн-ға жетті — өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,9%-ға артық.
Осы уақытта елімізде тіркелген интернет абоненттерінің саны 5,3%-ға, 3,1 млн-ға дейін өсті.
Бұл ретте тіркелген және мобильді интернет абоненттері санының қарқынды өсуі аясында қызмет көрсету сапасы да сенімді өсуде.
Мәселен, Speedtest Global Index деректеріне сәйкес, ағымдағы жылдың ақпан айында Қазақстанда тіркелген интернет жылдамдығы жылына 24%-ға артып, 50,7 Мбит/с құрады.
Мобильді интернет жылдамдығы, өз кезегінде, бір жылда 50,8%-ға — 23,68-ден 35,71 Мбит/с дейін өсті.
Интернеттің жылдамдығы мен жалпы сапасының өсуінің осындай оң динамикасы, басқалармен қатар, байланыс секторындағы жаңа технологиялардың дамуымен байланысты. Естеріңізге сала кетейік, 2023 жыл Қазақстанда 5G желісінің пайда болуымен ерекшеленді, оны орналастырумен екі ұялы байланыс операторы — Tele2/Altel және Kcell айналысқан. Сонымен бірге, мысалы, FWA сияқты жаңа байланыс технологиялары белсенді қолданылды.
FWA (Fixed Wireless Access немесе тіркелген сымсыз қол жетімділік) — жоғары жылдамдықты 5G сымсыз Интернет желісінің жаңа технологиясы. Бұл ультра жоғары қол жетімділік жылдамдығы мен қызметтер мен қосымшалардың кең спектрі ғана емес, сонымен қатар ұялы байланыс операторларының тұрақты кең жолақты «дәстүрлі өрісте ойнау» мүмкіндігі. Шын мәнінде бұл жоғары жылдамдықты сымсыз бекітілген интернет үшін жаңа технология.
FWA сымды кең жолақты қолжетімділікке (КЖҚ) балама ретінде қарастырылады. Халықтың тығыздығы төмен шалғай және жету қиын аудандарда байланыс операторларына талшықты-оптикалық орналастыру тиімсіз. Жоғары шығындардан басқа, инвестицияның ұзақ мерзімді өтелу факторы бар. Пәтерге немесе жеке үйге кабель салуды көздейтін FTTH (Fiber-to-the-Home) технологиясымен салыстырғанда, FWA қызметтері қаржылық шығындардың төмендеуін қамтамасыз етеді және қысқа мерзімде осындай жерде жылдам деректер желілерін орналастыруға мүмкіндік береді. Бұл тек шалғай орналасқан жерлерге ғана емес, сонымен қатар талшықты-оптикалық (мысалы, географиялық және климаттық қиын аймақтар және т. б.) жүргізу қиын кез келген инфрақұрылымдық нысандарға қатысты.
Қазақстанда бұл технологияны белсенді қолдана бастады — біздің еліміз үшін үлкен аумақтар мен күрделі ландшафт өте маңызды. 5G FWA орналастырудың көшбасшыларының бірі — Tele2/Altel ұялы байланыс операторы, ол Қазақстанда 5G желілерін белсенді түрде өрістетеді және технологияның тек мобильді құрылғылар үшін ғана емес, сонымен қатар күрделі монтаждау қажеттілігінсіз кең жолақты интернетке қол жеткізудің жергілікті баламасы ретінде мүмкіндіктерін ұсынады.
Барселонадағы Дүниежүзілік ұялы байланыс конгресінде (MWC Barcelona 2024) SEO Tele2/Altel Сергей Коньков былай деп атап өтті: «Біз 5G-ді белсенді түрде салуды өткен жылдың маусым айында бастағанымызға қарамастан, FWA біздің бизнес-модельіміздің негізі болды. Қазақстандағы телеком-индустрияның өзіндік ерекшеліктері бар, мысалы, қалалардың топографиясына байланысты талшықты-оптикалық операторлар жоғары құнына байланысты желілерді толық орналастыра алмайды және біз осындай учаскелерде сапалы қызмет ала алмайтын әлеуетті клиенттерге назар аударамыз. Қазірдің өзінде сұраныс күткеннен асып түседі деп айтуға болады, ал келесі қадам-пакеттік ұсыныстардағы трафиктің жылдамдығын басқару».
Жалпы, FWA технологиясы бойынша желіні орналастыру бүкіл әлемде жеделдетілген қарқынмен дамып келеді. Оны дамыған және дамушы елдер де пайдаланады. Statista 2023 жылы әлемде 5G FWA тіркелген сымсыз қол жеткізу қосылымдарының саны 35,3 миллионға жетті деп есептейді, Бұл 2020 жылғы көрсеткіштен 8 есе көп. Сонымен қатар, 2028 жылға қарай қосылымдар саны 236,2 миллионға дейін артады, ал 5G FWA үлесі 2020 жылдан 2030 жылға дейін бұрын-соңды болмаған 21%-ға дейін өседі деп болжануда.
Статистикалық мәліметтер мен объективті шындыққа сәйкес, бұл технология тұрақты интернетті дамытудың болашағы болып табылады және әлемдегі цифрлық алшақтықты жоюдың маңызды құралы болып саналады.
