Мобильді интернет жылдамдығы бойынша Speedtest жаһандық рейтингінде Қазақстан үш саты көтеріліп, 2024 жылдың қаңтарындағы жағдай бойынша, 69-орынға шықты.
Бұл ретте Армения 79 (30,95 Мбит/с), Өзбекстан — 91 (26,97 Мбит/с), Қырғызстан — 94 (26,65 Мбит/с), Ресей — 99 (25,71 Мбит/с), Беларусь — 130 (12,82 Мбит/с), Тәжікстан — 140-орында (7,58 Мбит/с).
ҚР-да мобильді интернеттің сапасы жылдан жылға жоғары қарқынмен өсіп келеді. Мұны халықаралық агенттіктер де растап отыр. Жақында Ookla есебінде Қазақстандағы барлық технологиялар бойынша мобильді құрылғыларға жүктеп алудың орташа жылдамдығы 2022 жылдың желтоқсанынан 2023 жылдың желтоқсанына дейінгі 12 ай ішінде біртіндеп жақсарғанын атап өтті. Осы жақсартудың нәтижесінде Қазақстан 2023 жылы Speedtest Global Index рейтингінде 23 орын көтерілді.
Жеке қалаларды қарастыратын болсақ, Алматы Орталық Азиядағы ірі қалалар арасында 4G жүктеп алудың ең жоғары медианалық жылдамдығын тіркеді. 2023 жылдың төртінші тоқсанында ол 32,32 Мбит/с болды. Астана көршілес қалалар арасында 27,24 Мбит/с орташа жүктеу жылдамдығымен екінші орынға тұрақтап, Қырғызстан астанасы Бішкекті (26,59 Мбит/с), Өзбекстан астанасы Ташкентті (23,91 Мбит/с) және Тәжікстан астанасы Душанбені (11,54 Мбит/с) басып озды. Қазақстандағы халық саны бойынша үшінші қала Шымкентте 4G жүктеп алудың медианалық жылдамдығы осы кезеңде 22,47 Мбит/с болды.
Сондай-ақ баяндамада қазақстандық ұялы байланыс операторлары сенімді және жоғары жылдамдықты ұялы байланыс қызметтеріне өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін өз инфрақұрылымына қомақты қаржы салып жатқаны айтылған.
Жоғары жылдамдық маңызды болғанымен, қызмет көрсетудің тұрақты сапасын қамтамасыз ету де желі сапасының негізгі көрсеткіші. Жылдамдық тұрақсыз болса, пайдаланушыларға ажыратымдылығы жоғары бейнелерді сенімді түрде ағынмен жіберу, интернетті шолу немесе онлайн ойындарды ойнау қиынға соғады. Ookla-ның Consistency Score арнайы көрсеткіші қызмет көрсету сапасын қамтамасыз ететін желілерді анықтау үшін пайдаланылады. Consistency Score жүктеп алу және жүктеп салу жылдамдығы көптеген сынақтар үшін Ookla шектеріне сәйкес келетін немесе асатын провайдер пайдаланушыларының пайызын көрсетеді. Мобильді құрылғылар (барлық технологиялар) үшін тұрақты қызмет көрсету шегі 5 Мбит/с жүктеп алу жылдамдығы және 1 Мбит/с жеткізу жылдамдығы. Бұл жылдамдықтарға қол жеткізу желі пайдаланушылары HD мазмұнын ағынмен жібере алады немесе онлайн ойындарды еш қиындықсыз ойнай алады дегенді білдіреді.
ҚР ұялы байланыс операторлары ішінде 2023 жылдың төртінші тоқсанында Tele2 ең жақсы Consistency Score көрсетті: 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 85,3% — 4,6 пайыздық тармаққа артық. Екінші орынды 80,2% көрсеткішпен Kcell, үшінші орынды 78,3% көрсеткішпен Beeline алды.
Қазақстандағы ұялы байланыс көрсеткіштері Tele2/Altel және Kcell байланыс операторлары жүзеге асыратын 5G желісін енгізуге байланысты жақсаруда. Есепке сәйкес, 2023 жылдың қарашаның ортасында 1 мыңнан астам жұмыс істейтін базалық станциялары бар 15 қалада 5G қолжетімді болды. Орнатылған және іске қосылған базалық станциялар саны бойынша көшбасшы Tele2/Altel.
Операторлар ірі қалаларда 5G желісін қамтуды кеңейту бойынша жұмыс істеп қана қоймай, оны облыс орталықтарында да енгізуде: бесінші буын желілері қазір бүкіл ел бойынша 18 қалада қолжетімді. Қазіргі 4G желісінің өнімділігі интернетті шолу, лезде хабар алмасу және т. б. сияқты кейбір күнделікті пайдаланушы тапсырмалары үшін жеткілікті болғанымен, 5G қосылған құрылғыларды пайдаланушылар өнімділікте айтарлықтай жақсартуларды бастан кешіруде. 5G желілерін қолдану негізгі инфрақұрылымды жаңарту арқылы 4G жылдамдығын да жақсартады. Ол сондай-ақ 4G трафигін 5G желісіне жылжытып, бар 4G желісінің жалпы өнімділігін жақсартады.
Ookla деректері 2023 жылдың төртінші тоқсанында 5G қолдайтын құрылғыларды пайдаланушылар жүктеп алудың медиандық жылдамдығын 70,05 Мбит/с құрады, ал 4G қосылған құрылғыларды пайдаланушылар үшін 28,26 Мбит/с. Жылдамдықтағы айырмашылық 2,48 есе.
ҚР-да бесінші буын желісінің әлеуетті тұтынушыларының саны жылдан жылға артып келеді. 2023 жылдың төртінші тоқсанында Қазақстанда Speedtest ресурсында өткізілген барлық сынақтардың 53%-дан астамы 5G қосылған бірегей құрылғыларда, ал қалған 46,3%-ы 5G емес желілерде жүргізілді. Бұл пропорция Қазақстандағы 5G операторларында 5G қосылған құрылғылары бар тұтынушылардың айтарлықтай мекенжай базасы бар екенін көрсетеді, олар өз қызметтерін шығаруды жалғастыра отырып, олар мақсатты түрде пайдалана алады.
Осылайша, үкімет пен ұялы байланыс операторларының іс-әрекетінің арқасында елімізде интернеттің сапасы мен жалпы дамуы қарыштап дамып, Қазақстанды көршілес және одан тыс елдермен салыстырғанда бәсекеге қабілетті елге айналдырды деп айта аламыз. Бұл өз кезегінде еліміздің халықаралық аренадағы беделіне де, халықтың өмір сүру сапасына да оң әсерін тигізеді.
